اخبار

دکتر ابوالقاسم گورابی ، استادیار جغرافیای طبیعی دانشگاه تهران

دکتر ابوالقاسم گورابی

دکتر ابوالقاسم گورابی ، استادیار گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه تهران مدرس کارگاه جغرافیای مرکز ترویج علوم انسانی در همایش ارتقای دانش دبیران شهرستان‌های استان تهران خواهد بود.

تحصیلات

کتاب‌های ترجمه شده

فصلی از کتاب

مقالات چاپ شده در نشریات داخلی

  1. ابوالقاسم گورابی و احمد نوحه گر. “شواهد ژئومورفولوژیکی تکتونیک فعال حوضه آبخیز درکه.” پژوهش های جغرافیایی ۳۹، ۶۰ (۱۳۸۶): ۱۹۶-۱۷۷.
  2. مجتبی یمانی ، جمشید جداری عیوضی و ابوالقاسم گورابی. “شواهد ژئومورفولوژیکی مرز های یخچالی در دامنه های کرکس.” مدرس علوم انسانی ۱۱، ۱ (۱۳۸۶): ۲۰۷-۲۲۸.
  3. احمد نوحه گر ، مجتبی یمانی و ابوالقاسم گورابی. “تغییرات مورفولوژی رود خانه میناب پس از احداث سد و تبعات ناشی از آن.” پژوهشهای دانش زمین ۱، ۱ (۱۳۸۷): -.
  4. مجتبی یمانی ، محمدرضا قاسمی ، سیدکاظم علوی پناه و ابوالقاسم گورابی. “مورفوتکتونیک ناحیه دهشیر با استفاده از تکنیک های ژئومورفومتری.” پژوهشهای جغرافیای طبیعی ۴۲، ۷۱ (۱۳۸۹): ۱-۲۰.
  5. مجتبی یمانی ، سمیه ذهاب ناظوری و ابوالقاسم گورابی. “بررسی مورفومتری و علل استقرار ریگ کرمان از طریق تحلیل ویژگی های باد و دانه سنجی ذرات ماسه.” مطالعات جغرافیایی مناطق خشک ۱، ۴ (۱۳۹۰): ۳۳-۱۷.
  6. ابوالقاسم گورابی و مجتبی یمانی . “ارتباط کمی ویژگیهای مورفولوژیک حوضه های زهکشی و مخروطافکنه های آنها در ایران مرکزی.” پژوهش های ژئومورفولوژی کمی – انجمن ژئومورفولوژی ۳، ۲ (۱۳۹۱): ۱۸-۱.
  7. مجتبی یمانی ، ابوالقاسم گورابی و صمد عظیمی راد. “زمین لغزش بزرگ سیمره و توالی پادگانه های دریاچه ای.” پژوهشهای جغرافیای طبیعی سال ۴۴، ۴ (۱۳۹۱): ۴۳-۶۰.
  8. ابوالقاسم گورابی و مصطفی کریمی احمدآباد. “تاثیر تکتونیک فعال و تغییرات اقلیمی در تحول مخروط افکنه مروست؛ ایران مرکزی.” نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی ۱۲، ۲۷ (۱۳۹۱): ۷-۲۹.
  9. ابوالقاسم گورابی و مصطفی کریمی احمدآباد. “روشی جدید در استخراج مخروط‌افکنه‎ها از مدل رقومی ارتفاع.” پژوهش های ژئومورفولوژی کمی – انجمن ژئومورفولوژی ۱، ۳ (۱۳۹۱): ۸۹-۱۰۰.
  10. مهران مقصودی ، ابوالقاسم گورابی و سحر دارابی. “بررسی تأثیر عامل پوشش گیاهی بر فرسایش آبی مطالعه موردی:حوضه رزین.” پژوهشهای فرسایش محیطی – دانشگاه هرمزگان با همکاری دانشگاه های دیگر ۰، ۹ (۱۳۹۲): ۱-۱۵.

همایش‌های بین المللی

  1. Abolghasem Goorabi Goorabi. “Risk Assessment of Earthquake Base on Neotectonic Evidence.” Positioning Planning in Global Crises, Bandung.
  2. Abolghasem Goorabi Goorabi. “Recent and active deformation patterns along strike-slip faults(Dehshir fault in Central Iran).” IGC COLOGNE 2012-32nd International Geographical Congress, Cologne.
  3. Abolghasem Goorabi Goorabi, and . “Distinction of 2D and 3D Digital Geomorphometry in Earth Sciences Researches.” 33rd International Geographical Congress, Beijing.
  4. Abolghasem Goorabi Goorabi. “A New Method for Extraction of Alluvial Fans from Digital Elevation Model (DEM).” 33rd International Geographical Congress, Beijing.
  5. Abolghasem Goorabi Goorabi. “EXTRACTION OF RIDGES ORDERS FROM DEM TO EVALUATE OF ACTIVE TECTONICS IN CENTRAL ALBORZ MOUNTAINS.” 9th INTERNATIONAL CONFERENCE ON GEOMORPHOLOG, New Delhi.
  6. Abolghasem Goorabi Goorabi. “Anthropogeomorphology and Paleoseismology Blend to Define the Marvast Active Fault Slip History and Potential Seismology, Central Iran.” 8th INTERNATIONAL PATA Days (Blenheim, New Zealand), Wellington.
  7. Abolghasem Goorabi Goorabi. “Quantification of mass wasting volume associated with the giant landslide Maleh‐Kabood induced by the 2017 Kermanshah earthquake by InSAR technique.” 9th International INQUA Meeting on Paleoseismology, Active Tectonics and Archeoseismology (PATA), Posadas.
  8. Abolghasem Goorabi Goorabi. “Using InSAR techniques to determine landslides deformation induced by large earthquake in the Northwestern Zagros, Iran.” IGU Regional Conference – CAG Annual Meeting – NCGE Annual Conference, Quebec .

همایش‌های داخلی

  1. مجتبی یمانی ، ابوالقاسم گورابی و فاطمه مرادی پور. “پتانسیل یابی ژئوتوریسم مناطق کوهستانی استان لرستان بااستفاده از تکنیکهای چندمعیاره.” اولین همایش ملی گردشگری، سرمایه های ملی چشم انداز آینده، اصفهان.
  2. ابوالقاسم گورابی، عارفه شعبانی عراقی، پریسا پیرانی و فاطمه مرادی پور. “تعیین جهات توسعه شهر تفرش با تاکید بر آمایش و توسعه پایدار منطقه.” همایش علوم جغرافیایی ایران، تهران.
  3. مجتبی یمانی ، ابوالقاسم گورابی و زهرا عابدینی. “پیامدهای ژئومورفولوژیکی ناشی از توسعه فعالیتهای انسانی در حاشیه آبراهه بابل رود.” ژئومورفولوژی و بحران آب ( سومین همایش انجمن ایرانی ژئومورفولوژی)، تهران.
  4. مجتبی یمانی ، ابوالقاسم گورابی، مهران مقصودی ، شیرین محمدخان و محمدعلي نظام محله. “آمایش برنامه های توسعه با شناسایی مناطق مستعد سیل در حوضه خطیر کوه استان مازندران بر اساس داده های سیل شهریور ۱۳۹۵ با استفاده از توابع فازی در GIS.” چهارمین همایش ملی انجمن ایرانی ژئومورفولوژی- ژئومورفولوژی و آمایش سرزمین، تهران.
  5. مجتبی یمانی ، ابوالقاسم گورابی، شیرین محمدخان و حمید گنجائیان. “آمایش ژئومورفولوژیکی جهت توسعه مناطق مسکونی بر اساس تلفیق مدل فازی و ANP.” چهارمین همایش ملی انجمن ایرانی ژئومورفولوژی- ژئومورفولوژی و آمایش سرزمین، تهران.
  6. ابوالقاسم گورابی، عادل رسولی و یاسمین جلالی. “پهنه بندی و تحلیل و توسعه کارست با استفاده از روش تلفیقی فازی – سلسله مراتبی در حوضه پاوه.” پنجمین همایش ملی انجمن ایرانی ژئومورفولوژی: ژئومورفولوژی و چالش های محیطی، مشهد.
  7. ابوالقاسم گورابی. “تکتونیک فعال، دیرینه لرزه شناسی و قنات در ایران مرکزی.” پنجمین همایش ملی انجمن ایرانی ژئومورفولوژی: ژئومورفولوژی و چالش های محیطی، مشهد.
شیدالله رستخیز ، مدرس دین و زندگی

کارگاه انسان و دین و زندگی

کارگاه انسان و دین و زندگی چالوس با تدریس دکتر شیدالله رستخیز شورکائی برگزار شد.

درسنامۀ کارگاه انسان و دین و زندگی در ادامه می‌آید؛

درس ششم/ سنت های خداوند در زندگی

هدف ها

کارگاه دین و زندگی همایش چالوس

 

هدف کلی: آشنایی با برخی از قوانین و سنت های الهی

هدف های آموزشی

الف) تبیین معنای سنت الهی

ب) تبیین برخی از سنت های الهی

ج) تأثیر این سنت ها در زندگی انسان

ارتباط با درس قبل: در درس قبل فراگیران آموختند که جهان ما قانونمند است و همه قوانین آن ناشی از قضا و قدر الهی است.

حال باید بدانند که این قوانین چگونه بر تصمیمات و ابعاد مختلف زندگی آنها تأثیر می گذارد.

محورهای اصلی درس/ کارگاه انسان و دین و زندگی

الف) آشنایی با معنای سنت الهی

ب) تبیین برخی سنت های الهی حاکم بر زندگی اسنان از جمله؛ سنت ابتلا، امداد، سبقت رحمت بر غضب، املاء و استدراج

ج) برنامه ریزی در جهت حرکت در مسیر توجه به این سنت ها

ساماندهی فعالیت های یاددهی- یادگیری

الف) آماده سازی و ایجاد انگیزه: د راین مرحله می توان از واژه شناسی کلمه « سنت » شروع کرد. یعنی از بچه ها خواست تا نظرات شان را ابراز و معلم نیز آنرا روی تخته بنویسد. در ادامه تبیین انواع سنت ها، می توان تشخیص مصادیق را از بچه ها در خواست کرد.

ب) مراحل تدریس: بعد از تلاوت قرآن با توجه به عناوین و محورهای اصلی درس می توان گام به گام جلو رفت.  

مقدمه بحث و تبیین درس

کارگاه دین و زندگی همایش چالوس

قبل از شروع بحث و تبیین موضوع اصلی این درس، لازم است به نکات زیر اشاره شود.

چون مباحث مربوط به اختیار انسان، قضا و قدر الهی و سنت های الهی در زندگی انسان، پیوندی منطقی با هم دارند.

در دروس پیشین آموختیم :

الف) انسان و اختیار: انسان دارای اراده و اختیار است و درک وجود اختیار در انسان نیز از امور بدیهی، وجدانی و شهودی است.

یعنی هر کسی اگر در لحظه انجام یک عمل به درون خودش مراجعه کند بالوجدان و الشهود در می یابد که در انجام آن عمل، هیج نیروی جبرکننده درونی و یا بیرونی، او را وادار به انجام آن عمل نکرده است.

 

با این که وجود اختیار در انسان یک امر بدیهی است ولی جهت توضیح بیشتر مطلب می توان به سخن فلیسوفان غرب نیز اشاره کرد تا فراگیران با شنیدن استدلال ما احساس نکنند که فقط ما به عنوان یک مسلمان، وجود اختیار در انسان را یک امر بدیهی می دانیم.

مثلا « مری وارنوک » می گوید: وجود اختیار آموزه ای نیست که زیر سوال برود بلکه واقعیتی طبیعی تلقی می شود.

انسان فاعل مختار است و انکار اختیار انسان به همان اندازه نامعقول است که منکر آن شویم که او می تواند رنگ ها را از هم تشخیص دهد یا قادر به شمارش است.

ب) قضا و قدر الهی: اعتقاد به قضا و قدر الهی  بیانگر نگرش یک انسان موحد در تبیین نقش علم و قدرت خدا در طراحی نظام عالم و إِعمال اراده او در وقوع حوادث عالم و از جمله در گستره حیات همه جانبه انسان است.

بر اساس چنین نگرشی هیچ فعلی در این عالم اتفاق نمی افتد مگر این که با علم و قدرت الهی طراحی و سپس با اراه الهی محقق می شود.

حال سوال در این است که: قضا و قدر الهی در زندگی فردی و اجتماعی انسان چگونه إِعمال می شود.

در پاسخ به این سوال لازم است این مطلب را یاد آور شویم که: عالمی که در آن زندگی می کنیم و از آن به عنوان عالم ماده، عالم کون و فساد، طبیعت، عالم مُلک و یا … یاد می شود، این عالم دو لایه دارد:

الف) لایه ای سطحی و روئین با حوادث جزیی

ب) لایه ای عمیق  با قوانین و قواعد کلی

کارگاه دین و زندگی همایش چالوس

هر حادثه ای که در این عالم و در محیط اطراف مان اتفاق می افتد چه خوب باشد و چه بد، تحت یک سلسه قوانین ثابتی است که تعیین کننده و جهت دهنده آن حادثه به شمار می رود.

در این مورد معلمان ما هم می توانند مثال هایی از قوانین اثبات شده در فیزیک، شیمی و یا … بزنند و هم می توانند با اشاره به وقایع و حوادثی که در محیط کلاس اتفاق می افتد، اشاره نمایند تا فراگیران گمان نکنند که سنت های الهی محدود می شود به همان چیزهایی که در کتاب به آن اشاره شده است.

وقتی فراگیران با ذکر این مثال ها با گستره و عمق بحث سنت های الهی آشنا شوند بر دقت و مراقبت آنها بر افکار، اعمال و حالات شان بیشتر شده و تحول بیشنی و نگرشی بزرگی در آنها ایجاد خواهد شد.

مثلا وقتی انسان بداند با پاسخ مثبت به دعوت انبیاء الهی و انجام عملی به نام « هدایت پذیری » اسباب و عوامل پیدا و پنهانی به نام توفیق الهی شامل حالش می شود، قطعا با آگاهی بیشتر و عمیق تری  در مسیر پاکی ها و درستی ها برمی دارد.

غالب انسان ها بواسط نگرش سطحی و جزیی به این عالم، فقط جلوه های ظاهری حوادث آن را می بینند و از قواعدی که در پشت این حوادث وجود دارد بی خبرند.

اگر از این لایه های ظاهری عالم که در قالب حوادث جزیی نمایان می شود بگذریم و وارد باطن آن که قوانین ثابت و هدفمند آن است برسیم، خواهیم دید که هیچ چیز و هیچ پدیده ای بدون قاعده ایفای نقش نمی کند.

بنابر این آنچه به عنوان گزاره های خبری و یا انشایی در آیات و روایات صحیح به آن اشاره شده، حاکی از همین هدفمندی های قاعده مند میان پدیده ها و حوادث این عالم و نقش آن در زندگی فردی و اجتماعی ما انسانها است.

آنچه که به عنوان سنت های الهی در درس ششم به آن اشاره شده، تنها بخش بسیار اندکی از سنت های الهی در زندگی انسان است و گرنه هیچ عملی و هیچ فعلی در عام درون ما و عالم بیرون اتفاق نمی افتد مگر آن که کاملا قاعده مند بوده و تحت سنتی از سنت های الهی قرار می گیرد.

مثال ساده و قابل حس بری فراگیران این است که وقتی شما کلید لامپ را بزنید، اگر لامپ کلاس خاموش بوده باشد با زدن کلید، لامپ روشن می شود و یا برعکس.

کارگاه دین و زندگی همایش چالوس

آنچه ما انجام می دهیم، تحقق فعلی به نام زدن کلید است و گر نه خاموش و روشن شدن لامپ، تحت یک سلسله قواعد ثابتی است که میان چندین پدیده وجود دارد.

ایمان به این گزارها و پایبندی به آنها موجب در امان ماندن از خسارات پیدا و پنهان در زندگی فردی و اجتماعی ما در دنیا و به تبع آن در سرنوشت و حیات اخروی ما است.

چون آنچه در آخرت به هر کس داده می شود دستاورد های او در حیات قاعده مند و هدفدار او در زندگی دنیوی است.

درسنامۀ کامل را از طریق فایل زیر دانلود کنید

فایل پی دی اف

فایل صوتی کارگاه

کارگاه انسان و دین و زندگی

منصور قاسم زاده، مدرس ریاضی و آمار در همایش چالوس

کارگاه ریاضی و آمار

متغیر های آماری/ کارگاه ریاضی و آمار مرکز ترویج علوم انسانی با تدریس منصور قاسم‌زاده، عضو شورای انجمن ریاضی معلمان برگزار شد.

متن پیاده شدۀ این کارگاه را در ادامه می‌خوانیم؛

تغییر و تحولات کتاب درسی

در سال‌های اخیر کتاب درسی ریاضی و آمار رشته‌ی انسانی تغییر کرده است.

رویکرد بخش آمارِ آن با توجه به مفاهیم جدید وارد شده در کتاب، تغییر کرده است که این تغییرات باعث ایجاد ابهام در فرایند آموزشِ آموزگاران و فرایند یادگیریِ دانش‌آموزان شده است.

موضوع بیشتر سوالات همکاران در رابطه با مبحث آمارِ کتاب ریاضی و آمار۱ متغیر‌ها، داده‌ها ، خصوصا مقیاس‌های اندازه‌گیری متغیرها و نمودارهای حبابی و خصوصا راداری است.

ابتدا با ریاضی و آمار۱ شروع می‌کنیم و پس از پاسخ دادن به سوالات مباحث آمار و ریاضیِ آن، به مباحث کتاب ریاضی و آمار۲ می‌پردازیم.

در مبحث ریاضیِ کتاب ریاضی و آمار۲ ممکن است تعداد سوالات ایجاد شده برای همکاران کم باشد؛ بنابراین در رابطه با مباحث شاخص‌ها و سری زمانی در بخش آمارِ آن بحث خواهیم کرد.

در پایان به کتاب ریاضی و آمار۳ در رابطه با بحث چرخه‌ی آمار که خصوصا در رابطه با مباحث مرتبط با کتاب ریاضی و آمار۱ مطرح شده است و دانش‌آموزان با شیوه‌ی آمارگیری آشنا هستند، بحث خواهیم کرد.

بیان مسئله در بحث چرخه‌ی آمار بسیار اهمیت دارد.

یادگیری با چشم یا گوش

یکی از چالش‌های رشته‌ی علوم انسانی، فرایندِ آموزشِ سنتی و مطابق با گذشته است؛ به طور کلی شیوه‌ی آموزش ما قدیمی است.

بهتر است شیوه‌ی آموزش از روش شنیداری به روش دیداری تغییر پیدا کند؛ زیرا تاثیر تصاویر در فرایند یادگیری خیلی بیشتر است.

پیشنهاد می‌کنیم برای کتاب‌های درسی علوم پایه، محتواهای تصویری تهیه بشود تا در مدارسی که دارای امکانات می‌باشند بتوان از آن‌ها بهره برد تا درک دانش‌آموزان از مطالب، دقیق‌تر و راحت‌تر باشد.

با توجه به روش سنتی تدریس، دانش‌آموزان اغلب درک درست و کاملی از مفاهیم به‌دست نمی‌آورند.

نقش دبیران در آموزش

 در مباحثی از کتاب درسی معلم می تواند یک فعالیت مناسب و مرتبط با موضوع در کلاس های مختلف بجای فعالیت کتابی استفاده نماید.

برای مثال در بحث ورود معادله‌ی درجه‌ی ۲، دبیران می‌توانند از فعالیت‌های دیگری برای بهبود فرایند یادگیری دانش‌آموزان استفاده کنند.

در کتاب ریاضی و آمار ۲ نیز فعالیت‌هایی وجود دارند که باعث سردرگمی دانش‌آموزان شده و بهتر است برای آموزش آن، از فعالیت‌های ساده تر که زیاد طولانی نباشند استفاده کنند.

حذف ریاضی از رشته‌ی انسانی

به عقیده‌ی یکی از همکاران، درس ریاضی و آمار از رشته‌ی انسانی باید حذف یا حداقل سبک و راحت‌تر شود؛ علت وجود این درس در رشته‌ی انسانی تعداد معدودی از رشته‌های دانشگاهی مانند مدیریت بازرگانی است که به ریاضیات نیاز دارد؛ اما بهتر است در چیدمان و طبقه بندی رشته‌ها‌ی دانشگاهی تجدید نظر شود.

در پاسخ به این دیدگاه می‌توان گفت که آموزش عمومی مانند ریاضی عمومی برای هر فردی ضروری است؛ اما در میزان سختی مطالب و زمان آموزشی کمِ آن‌ها باید تغییراتی ایجاد کرد.

پایه‌ و اساس علم آمار

در ریاضی و آمار۱ واحد آماری، مقدار نسبت داده شده به واحد آماری و جامعه آماری از اهمیت زیادی برخوردار هستند.

به هر یک از افراد یا چیزها که در یک بحث آماری مورد مطالعه قرار می‌گیرند، یک واحد آماری می‌گویند.

برای مثال اگر بخواهیم معدل دانش‌آموزان یک کلاس را بررسی کنیم، واحد آماری، دانش‌آموزانِ کلاس می‌باشد.

مجموعه‌ی دانش‌آموزان کلاس که همان مجموعه‌ی واحدهای آماری می‌باشد یک جامعه‌ی آماری نامیده می‌شود.

به مقداری که به هر یک از متغیر مورد مطالعه واحدهای آماری نسبت می دهیم، داده‌ی آماری گفته می‌شود.

در این مثال مقادیر عددی که از معدل دانش‌آموزان با روش‌های جمع‌آوری داده‌ها به دست می‌آید، داده‌های آماری می‌باشند.

موضوعی که منجر به داده می‌شود، مورد مطالعه‌ی ما قرار می‌گیرد و از واحدی به واحد آماری دیگری قابل تغییر است به‌عنوان متغیر در نظر گرفته می‌شود.

انواع متغیر

 در کتاب‌های سابق آمار، بحث مقیاس‌های اندازه گیری متغیرها را به‌عنوان متغیرهای گسسته و پیوسته می‌شناختیم؛ اما اکنون برای اندازه گیریِ داده های یک متغیر در کار آماری، آن‌ها را تحت ‌عنوان شاخص یا مقیاس برای اندازه گیری آن داده در نظر می‌گیریم.

متغیرها به دو دسته تقسیم می‌شوند: متغیرهای کمی و متغیرهای کیفی؛ متغیرهای کیفی در دسته‌ی مقیاس‌های اسمی و ترتیبی و متغیرهای کمی در دسته‌ی مقیاس‌های فاصله‌ای و نسبتی قرار می‌گیرند.

مقیاس اسمی

مقیاس‌های اسمی در معنای اسم گذاشتن، نام گذاشتن، برچسب گذاشتن و کد گذاشتن و … خلاصه می‌شوند.

برای مثال گروه‌های خونی در دسته‌ی مقیاس‌های اسمی قرار می‌گیرند؛ زیرا فقط نام گذاری شده‌اند و این نام‌ها بر یکدیگر برتری ندارند.

کد فقط برای نامیدن و شناسایی این متغیرها است و صرفا برای گروه بندی بکار می روند و ارزش عددی ندارند؛ مانند کد جنسیت، کد ملی و… .

به طور کلی هر کدام از متغیرها و پارامترهایی که با آن‌ها روبرو می‌شویم و در این حیطه قرار می‌گیرند، در دسته‌ی مقیاس‌های اسمی قرار می‌گیرند.

اگر با مقیاس‌های دیگر آشنا شوید تفاوت‌های آن‌ها را با این نوع مقیاس  بهتر درک می‌کنید.

مقیاس ترتیبی/ متغیر

مقیاس دیگری که از مقیاس اسمی قوی‌تر عمل می‌کند، مقیاس ترتیبی نام دارد.

مقیاس ترتیبی ویژگی‌های مقیاس اسمی مانند کد گذاری، برچسب گذاری و … را دارد؛ اما شامل ارجحیت و تقدم ویژه‌ای است.

به‌عنوان مثال اگر بخواهیم ۳ نفر اول از یک کلاس را به عنوان شاگردهای اول و دوم و سوم معرفی کنیم؛ کد ۱ را به دانش‌آموزی با معدل بالاتر و کد ۲ را به دانش‌آموز متوسط و کد ۳ را به دانش‌آموز ضعیف‌تر می‌دهیم.

می‌دانیم که کد ۱ نسبت به کد ۲ و کد ۲ نیز نسبت به کد ۳ ارجحیت و برتری دارد.

اگر کد ۱ با معدل ۱۹ و کد ۲ با معدل ۱۷ و کد ۳ با معدل ۱۲ باشد، معنای اختلاف این کدها برای ما مشخص نمی‌شود و نمی‌توانیم رابطه‌ای میان آن‌ها پیدا کنیم.

سایز کفش نیز از مثال‌های مقیاس ترتیبی است.

در حالت کلی در هر مثالی که ترتیب و رتبه برای ما مهم باشد و با توجه به آن‌ها نام گذاری کنیم از مقیاس ترتیبی استفاده کرده‌ایم. مانند مراحل تحصیل.

مقیاس فاصله‌ای

مقیاس‌ فاصله‌ای در رابطه با متغیرهایی است که فاصله و اختلاف آن‌ها به صورت جمعی برای ما مهم است.

برای مثال دمای شهری ۵ درجه‌ی سلسیوس و دمای شهر دیگری ۱۰ درجه‌ی سلسیوس است.

در واحد سلسیوس دمای ۱۰ درجه دو برابر دمای ۵ درجه است(البته دو برابر ۵ درجه دمای سردتر  خود سنخیتی با ۱۰ درحه دمای گرم تر ندارد.) اما این تناسب در واحد‌های دیگری مانند درجه‌ی کلوین و فارنهایت برقرار نیست؛ زیرا صفرِ این واحدها با یکدیگر یکسان نیست و صفر ثابت و مطلق نداریم.

در بحث دما، چون درجه‌ی حرارت از واحدی به واحد دیگر متغیر است، صفر مطلق ندارد؛ بنابراین فاصله‌ی دماها متفاوت است.

موضوع مورد بحث دیگری در مقیاس فاصله‌ای، نمره‌ی دانش‌آموزان است. نمره‌ی صفر، صفر واقعی نیست؛ زیرا با توجه به یک آزمون نمی‌توان نتیجه گیری کرد که دانش‌آموزی لایق نمره‌ی صفر است و هیچ درکی از درس داده شده ندارد.

صفر گرفتن چه در آزمون هوشی و چه در آزمون درسی به معنای کمبود هوش یا اطلاعات دانش‌آموز نیست.

بحث نمره جزو مقیاس فاصله‌ای است و در رده بندیِ مقیاس نسبتی قرار نمی‌گیرد؛ زیرا صفر مطلق ندارد.

متاسفانه در کتاب درسی آن را در بخش مقیاس نسبتی نام برده که قابل تامل و بازنگری می باشد.

یک مثال دیگر از مقیاس‌های فاصله‌ای، ساعت شروع کلاس‌های درس در دانشگاه است.

مقیاس نسبتی

 مقیاس‌های نسبتی علاوه بر حفظ کردن فاصله‌ها، نسبتِ میان متغیرها را نیز حفظ می‌کند.

مقیاس نسبتی ضریب‌دار است.

برای مثال دو فرد با وزن‌های ۵۰ و ۱۰۰ کیلوگرم در دسته‌ی مقیاس‌های نسبتی قرار می‌گیرند که ضریب این مقیاس نیز ۲ است؛ زیرا وزن فرد سنگین‌تر دو برابر وزن فرد سبک‌تر است و دارای اختلاف وزن ۵۰ می باشند.

بحث حقوق افراد در مقیاس‌های نسبتی قرار می‌گیرد زیرا فردی که حقوق ندارد میزان درآمد آن صفر است که این صفر، صفر مطلق است.

متغیرهایی که با واژه ی تعداد شروع می شوند در این مقیاس اندازهگیری می شوند. مانند سن و قد.

نمودارهای حبابی

 موضوع بعدی در ریاضی و آمار۱ در رابطه با نمودار‌های حبابی و نمودار‌های راداری است.

نمودارهای حبابی بیشتر برای پارامتر‌های ۳ متغیره به کار برده می‌شود که در سیستم دو بعدی مولفه‌ی اول روی محور طول‌ها، مولفه‌ی دوم روی محور عرض‌ها و مولفه‌ی سوم به صورت مساحتی عنوان می‌شود.

برای مثال اگر بخواهیم به‌عنوان دایره آن را معرفی کنیم باید مساحت دایره با متغیر سوم متناسب باشد؛ به همین ترتیب شعاع دایره با جذر متغیر سوم متناسب است.

اگر احیانا جذر متغیر سوم عدد بزرگی شد، می‌توان آن را با ضریب در نظر بگیریم و با شعاع مناسب رسم کنیم.

می دانیم اگر تناسب بخواهد به برابری تبدیل شود باید دارای ضریب باشد.

نمودارهای راداری

در نمودار‌های راداری که برای پارامتر‌های ۳ متغیره به بالا مطرح می‌شود، به تعداد نیاز‌ها متغیر داریم که این متغیر‌ها در قالب شعاع‌ها می‌باشند.

در هر متغیری مقداری به‌عنوان بیشینه وجود دارد.

به دو صورت می‌توان عمل کرد: اگر بخواهیم یکنواخت عمل کنیم روی هر یک از متغیر‌ها می‌توانیم نسبت بگیریم و درصد آن را محاسبه کنیم و همه ی مقادیر متغیرها را بصورت درصدی در روی شعاع ها انتخاب کنیم.

از طرفی دیگر می‌توان هر بیشینه‌ای را بر حسب همان مقادیری که وجود دارد روی شعاع انتخاب کنیم و مقدار آن متغیر را روی آن شعاع با توجه به بیشینه اش مدرج کنیم. کتاب درسی بیشتر به صورت درصدی و نسبتی عمل کرده است.

در نمودار‌های راداری می‌توان وضعیت و موقعیت هر واحد آماری را با توجه به متغیرهای مورد بحث سنجید و با هم مقایسه کرد.

سری زمانی چیست؟

وارد کتاب درسی ریاضی و آمار ۲ می‌شویم. سری زمانی جدیدترین مطلب از ریاضی و آمار۲ است.

سری زمانی، مجموعه‌ی داده‌هایی است که در طی زمان با فواصل منظم گردآوری می‌شوند.

نمودار پراکنش نگاشت سری زمانی که نقاط مشاهده شده را با پاره‌خط‌هایی به هم وصل می‌کند، نمودار سری زمانی است.

مثلا می‌خواهیم تعداد دمای ثبت شده‌ در یک روز را با توجه به سری زمانی دمای بدن یک بیمار در ۶ روز که مصرف آنتی بیوتیک را آغاز کرده است، بدانیم.

در سوال مطرح شده است که در پایان این ۶ روز، ۲۴ بار دمای بدن فرد اندازه گیری شده است؛ بنابراین ۲۴ بار را بر ۶ روز تقسیم می‌کنیم تا تعداد اندازه گیری در یک روز به دست آید.

متوجه می‌شویم که در هر روز ۴ بار دمای بدن بیمار اندازه گیری شده است.

اکنون اگر ۲۴ساعت یک شبانه روز را تقسیم بر ۴بار اندازه گیری کنیم در می‌یابیم که در هر روز هر ۶ساعت یک بار دمای بدن بیمار اندازه گیری شده است.

به بیان آماری در هر ۶ ساعت یک داده از بیمار به دست می‌آورند؛ به این داده‌ها، داده‌های سری زمانی می‌گویند.

درون یابی و برون یابی

داده‌های دو بعدی دارای ۲ بعد هستند: بعد طولی و بعد عرضی. در صورتی که این نقاط را در نمودار مشخص کنیم و به هم وصل کنیم، یک نمودار سری زمانی ساخته‌ایم.

در سری زمانی دو موضوع با عنوان “درون یابی” و “برون یابی” مطرح می‌شود.

این دو عنوان مشابه با آنالیز عددی در دانشگاه می‌باشند.

در این مثال اگر جدولی در اختیار داشته باشیم که اطلاعاتی از قبیل “در ساعت ۹، تعداد مشتری ۳۵۰” و “در ساعت ۱۱، تعداد مشتری ۷۵۰” به ما بدهند، می‌توانیم تعداد مشتری های زمان ساعت ۱۰ را درون یابی کنیم.

ابتدا باید معادله‌ی خطی را که از دو نقطه‌ی (۳۵۰ و ۹ ) و ( ۷۵۰ و ۱۱ ) می‌گذرد را بنویسیم و در این معادله‌ی خط، عدد ۱۰ را قرار می‌دهیم تا درون یابی ساعت ۱۰ را به‌دست آوریم.

در این مسائل معمولا مقدار واقعی را به ما می‌دهند. ممکن است مقدار درون یابی را فرضا ۵۵۰ به‌دست آوریم و مقدار واقعی مطرح شده در سوال ۶۰۰ باشد.

مقدار خطای درون یابی هر نقطه که قدرمطلق اختلاف مقدار واقعی با درون یابی می باشد برابر ۵۰ است.

پیشگویی آماری با برون یابی

نمودار‌های سری زمانی پیش‌گویی می‌کنند.

برای مثال اگر بخواهیم بدانیم تعداد مشتری‌ها در ساعت ۲۵ چند است باید از یکپارچه سازی استفاده کنیم؛ یعنی یک نقطه‌ای را به‌عنوان نماینده در نظر بگیریم؛ به گونه‌ای که میانگین طولی آن میانگین ساعت‌ها و میانگین عرضی آن میانگین تعداد مشتریان باشد.

معادله‌ی خطی از نقطه‌ی نماینده به نقطه‌ی انتهایی را به دست می‌آوریم و در این معادله‌ی خط مقدار ۲۵ را جایگذاری می‌کنیم و در نهایت پیش‌‌گویی می‌کنیم که تعداد مشتری‌‌ها در ساعت ۲۵ چند نفر است.

در این چنین مسائل ابتدا سوال را به صورت حدسی پاسخ می‌دهیم، ممکن است روش ما خطا داشته باشد که در نهایت با محاسبه‌ی دقیق، مقدار خطا را به حداقل می‌رسانیم.

در بحث سری‌های زمانی نمودار‌های توضیح داده شده به صورت خطی به یکدیگر وصل می‌شوند و به شکل منحنی نیستند.

بحث های شاخص های آماری و سری زمانی، درون یابی و برون یابی موضوعات اصلیِ ریاضی و آمار۲  هستند.

شاخص های آماری

شاخص یک معیار آماری است که تغییرات نسبی یک پارامتر در جامعه آماری را نشان می دهد.

شاخص خط فقر، شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی،شاخص تورم، شاخص خوانایی متن،شاخص پوسیدگی دندان و شاخص سلامت ( توده‌ی بدن ) و … از شاخص‌های جدید و اضافه شده به کتاب است که با توجه به توضیحات کتاب درسی می توان به سادگی مسائل مرتبط با آن را حل کرد.

قابل ذکر است برای محاسبه ی خط فقر زمانی از نصف میانه ی درآمد ماهیانه افراد جامعه به جای نصف میانگین متناظر استفاده می شود که داده دور افتاده داشته باشیم.

برای محاسبه ی هزینه ی یک کالا در زمان خواسته شده به عنوان مثال  در به دست آوردن قیمت گوشت، باید قیمت گوشت در سال پایه را ضرب در شاخص سال جدید و تقسیم بر شاخص سال پایه کنیم.

به این طریق قیمت کالای مورد نظر به دست می‌آید. نرخ بیکاری از مباحث دیگری در این کتاب است.

چرخه‌ی آمار

در کتاب درسی ریاضی و آمار۳، چرخه‌ی آمار را به صورت ۵ گام نشان داده است:

  1. بیان مسئله: لازم است در طرح یک پرسش از بیان دقیق و شفاف استفاده شود تا از نظر هر خواننده ای برداشت های همگرا ایجاد شود.
  2. طرح و برنامه ریزی
  3. گردآوری و پاک سازی داده ها
  4. تحلیل داده ها
  5. بحث و نتیجه گیری

بیشتر مباحث این بحث از چرخه ی آمار در ادامه ی آمار کتاب ریاضی و آمار۱ می باشد.

قابل توجه است اگر داده دور افتاده داشته باشیم میانه و دامنه ی میان چارکی به جای میانگین و انحراف استاندارد معیارهای

مناسبی برای توصیف داده ها خواهند بود.

در مبحث نمودارها، نمودار جعبه ای از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]

فایل صوتی کارگاه

سیداحمد کسائیان، مدرس زبان چالوس

کارگاه زبان انگلیسی

کارگاه انگلیسی مرکز ترویج علوم انسانی در چالوس با تدریس دکتر سیداحمد کسائیان ، دانش‌آموختۀ کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری رشتۀ آموزش زبان انگلیسی برگزار شد.

رسالت های معلمی‌

تدریس در همه جوامع، حتی در ایده‌آل‌ترین جوامع، کاری پیچیده و فوق تخصصی می‌باشد.

نکته مهم اینجاست، برای اینکه از پس این کار تخصصی بربیاییم در مقابل همه گله‌هایی که از کتاب، آزمون‌ها، وقت کم کلاس، متنوع بودن سطح بچه ها، عدم همخوانی سیاست های کنکور و تدریس مدرسه و… باید واقعا بخواهیم تا کاری انجام دهیم نه اینکه فقط آرزویش را داشته باشیم و اینکه بهترین سطح از خودمان را ارائه دهیم.

اگر می‌خواهیم که دانش آموزان زبان را خوب یاد بگیرند و انگیزه پیدا کنند، ابتدا باید خود، انگلیسی راخوب بلد باشیم تا دانش‌آموز ترغیب به یاد گرفتن شود.

دوم علاقمند به کار تدریس باشیم.

باید بدانیم چه چیزی را ارائه دهیم که دانش آموزان را به خود و درس جذب کنیم.

First: develop yourself

Second: motivation

Third: preparation before class

مشکلات موجود در زمینه آموزش

  • کارگاه زبان همایش چالوس
  • زمان کلاس کم است.
  • رابطه بین معلم و دانش آموز خوب نیست.
  • سوال های مکرر دانش آموزان درباره ی کاربرد زبان
  • تغییر انگیزه دانش آموزان به دلیل شایعات حذف درس زبان
  • نبود سخت افزار های لازم برای بخش listening
  • دسترسی نداشتن دانش آموزان به فایل صوتی کتاب
  • زیاد بودن جمعیت کلاس و ناهمگن بودن
  • هدف دانش آموزان یادگیری نیست گذر از کنکور است.
  • هدف کتاب بهبود speaking دانش آموزان است و به همین علت بخش grammar کمتر شده ،اما دانش آموزان در هر دو بخش ضعیف اند.
  • درخواست نمره دادن به دانش آموزان در عین نداشتن مهارت از سوی مدیران مدارس
  • مفاهیم کتاب های دوره اول متوسطه کامل نیستند،به همین علت در دوره دوم در زمینه آموزشی دچار مشکل میشویم.

شیوه های مختلف آموزش به دانش آموزان

کارگاه زبان همایش چالوس

تدریس به صورت جمعی انجام می‌شود ‌اما یادگیری به صورت فردی اتفاق می‌افتد،به همین علت دریافت دانش آموزان متفاوت است.

People do not learn in the same way, because they have multiple talents , so we have to .find different ways of teaching

  • فهم خود معلم از تدریس بسیار مهم است.
  • شکل های مختلف زبان یاد دادن و یادگرفتن
  • معرفی کتاب داستان های ساده در سطح های easy starter, beginner, elementary و در تعداد زیاد (این کار به دانش آموز grammatically judgment  می‌دهد)
  • درک تفاوت بین aquization  وlearning  باید جوری تدریس کرد که aquization  در خانه اتفاق بیفتد.انتخاب فیلم و انیمیشن برای دانش اموزان بخشی از aquization  است.

Play games in the class

Role plays

Give projects

Interview

Information activity

Diversify the activities that we do in the class

کارگاه انگلیسی / Listening ability

کارگاه زبان همایش چالوس

برای اموزش listening از آسان ترین سطح ممکن شروع کنید و بعد به سطح های سخت تر برسید.

یکی از سطح هایlistening، imitative است.

no meaning , no understanding, just repeat.

یکی از سطح های دیگر،responsive  است.

برای مثال: put your hand on your head  و اگر کار خواسته شده را انجام داد، مفهوم را فهمیده است و همین کافیست.

سطحی دیگر که میتوان از ان یاد کرد intensive است.در این سطح مهارت فهم کلماتی که تلفظ یکسان و یا شبیه به هم دارند تقویت می‌شود.

سطح interactive  آخرین سطح در آموزش listening  است.

پیاده کردن listening  کار بیهوده ای است، زیرا هدف فهمیدن کلمه به کلمه نیست، بلکه فهم کلی listening  است.

در واقع appltrative forgetting اتفاق می‌افتد.

forget the form, keep the message.

نکته آخر کارگاه انگلیسی

کارگاه زبان همایش چالوس

 رابطه بین معلم و دانش آموز بسیار پر اهمیت است.

معلم باید بتواند رابطه خوبی را با دانش آموزان برقرار کند، برای مثال معلم خودش را در سن و سال و جایگاه دانش آموزان قرار دهد.

با آنها درد و دل کنند؛تا دانش آموز این احساس را داشته باشد که معلم دلسوز اوست و او را دوست دارد.

فایل صوتی کارگاه انگلیسی

فاطمه لطفی گودرزی

کارگاه عربی

کارگاه عربی با تدریس دکتر فاطمه لطفی گودرزی، مدرس با سابقۀ عربی بابل برگزار شد.

بخشی از مطالب تدریس شده در کارگاه عربی را در ادامه می‌خوانیم؛

کارگاه به دو بخش تقسیم می شود: بررسی چالش های موجود و ارائه‌ی روش تدریس

بررسی چالش های موجود در کارگاه عربی

با توجه به نظر خواهی‌هایی که از دبیران کل کشور صورت گرفت قرار بر این شد:

  • متون کتاب‌های درسی از تنوع و جذابیت‌های بالا برخوردار باشد و شامل متن‌های علمی، ورزشی، مطبوعاتی، و مسائل روزمره و آیتم‌هایی هم‌چون آیات قرآنی، حدیث، حکمت، داستان‌های کوتاه و پند آموز ، طنز و متونی وزین با رعایت احترام در خصوص پیامبر‌(ص) و ائمه (ع) و ابیات شعری با اوزان عروضی سبک و مناسب با سن دانش‌آموزان باشد.
  • طبق نظر زبان شناسان، آموزش زبان عربی بر دو قسم است: آموزش زبان عربی برای عرب زبانان و آموزش زبان عربی برای غیر عرب زبانان؛ لذا در انتخاب روش تدریس عربی در ایران، لازم نیست خود را با کشورهای عرب زبان مقایسه کنیم و لزوماً روش‌های آن‌ها را کپی کنیم.
  • حجم کتب متوسط دوم با ساعت اختصاص یافته‌ی آن تناسب داشته باشد. لوازم و ضروریات مورد استفاده در کلا‌س‌های هوشمند تهیه شود تا تدریس با توجه به تکنولوژی‌های جدید صورت بگیرد تا از جذابیت‌های مناسب برخوردار گردد.
  • در تالیف کتب درسی متوسطه دوم به ترتیب: واژه نامه، متن، قواعد و تمرین همانند کتاب عربی متوسطه اول طراحی شود.

  • در پایان کتاب درسی نمونه‌ای از سؤالات استاندارد و چند نمونه سؤال چند گزینه‌ای‌های مشابه با سؤالات طرح شده در کنکور گنجانده شود.
  • برای زمینه سازی در میان همکاران دبیرستان جهت تدریس کتاب‌های عربی جدید التالیف، آزمون‌های آنلاین کتاب خوانی عربی روز از طرف دبیر خانه برگزار شود.
  • حذف مباحث پیچیده معتلات بدلیل عدم کاربرد زیاد در فهم متون و فقط در حد شناخت افعال معتل.
  • در تمرینات هر درس یک تمرین به درک مطلب اختصاص یابد و بعد از دو یا سه درس نمونه‌هایی از تجریه و ترکیب آورده شود.
  • متون ارائه شده متناسب و در برگیرنده‌‌ی قواعد بیان شده در آن درس باشد.
  • تأکید بر مکالمه‌های ساده هیچ مغایرتی با درک و فهم متون ندارد.

پیشنهاد گردید سر فصل‌های کتب متوسطه دوم (تجربی و ریاضی) به شرح ذیل باشد :

سر فصل‌های کتب متوسطه دوم

کارگاه عربی همایش چالوس

الف) سال اول متوسطه (دهم): مرور مباحث سال‌های گذشته، مبحث ثلاثی مجرد و مزید، جامد و مشتق، ضمایر، موصولات، معرب و مبنی و معرفه و نکره.

ب) سال دوم متوسطه (یازدهم): جمله اسمیه، جمله فعلیه، انواع اعراب، ترکیب وصفی و اضافی و… اعراب فعل مضارع جمله معلوم و مجهول الإعراب و التحلیل الصرفی و…

ج) سال سوم متوسطه (دوازدهم): نواسخ مفاعیل (فیه له مطلق) حال، تمییز استثناء منادی الإعراب و التحلیل الصرفی

در تالیف کتب درسی و راهنمای معلم از پیشنهادات نظرات گروه‌های آموزشی استفاده شود.

قبل از چاپ کتاب، محتوای کتاب در جلسات مختلف گروه‌های آموزشی و تخصصی و سایت دفتر تالیف ارائه شود تا همه دبیران عربی نظرات اصلاحی خود را اعلام نمایند.

مقایسه ساختار قواعد در کتب جدید و قدیم

گرچه تمام سعی و تلاش بر این صورت گرفت تا حد امکان مطالب سخت حذف شود اما حذف بیش از حد بعضی مباحث و افزودن اسلوب حصر و نکات مفهومی و… دوباره دبیران را دچار چالش جدید ساخته است.

گرچه در امتحانات نهایی مشکلی پیش نمی‌آید.

از آنجایی که اهداف کتاب و روش تدریس ارائه شده در کتاب راهنمای معلم با طراحان سوالات کنکور همسو نیست؛

لذا بین معلمان در ارائه مطالب و وقت اختصاص یافته همسویی وجود ندارد، گرچه معتقدم اگر هریک از ما دبیران روش صحیح مطالعه درس را به دانش‌آموزان ارائه دهیم بسیاری از مشکلات کم خواهد شد.

چالش‌های آموزشی دبیران و دانش‌آموزان در حوزه‌های آموزش و پرورش

  • کارگاه عربی همایش چالوس
  • عدم وجود انگیزه در بین دانش‌آموزان و پیگیری علل آن
  • بلا تکلیفی آموزشی در مدارس
  • انتخاب دبیران توسط مدیران در همه مدارس بر اساس سلایق شخصی
  • عدم شفاف سازی انتظارات اداره متبوع از معلمان
  • عدم علاقه‌ی دانش‌آموزان به رشته‌ی تحصیلی به دلیل نبود رشته‌ی مورد نظر در مدارس محل سکونت به خصوص در مراکز روستایی و وجود فعال مدارس کار و دانش و انتخاب اجباری آن‌ها به این رشته
  • بکارگیری دبیران غیر متخصص در رشته‌های عربی، معارف، فلسفه ومنطق در کلاس‌های درس
  • عدم تعامل بین دانش‌آموزان و والدین و مشاوران مدرسه و کادر اداری
  • کاهش ساعات تدریس بعضی از دروس و اضافه شدن ساعات آن‌ها به سایر درس‌ها

پیشنهادهایی جهت بهبود وضعیت در کارگاه عربی

  • توجه بیشتر مدیران و برنامه ریزان به دروس عمومی
  • قرائت قران در شروع تدریس جهت تمرکز دانش‌آموزان به درس
  • صدور تقدیر نامه برای دبیران جهت تشویق و ارائه آن در نشست‌ها در اسرع وقت
  • برگزاری اردوهایی برای همکاران موفق
  • بازدید جدی از کلاس‌های درس و ارائه گزارش به واحد تکنولوژی آموزشی و پیگیری جدی آن
  • تقویت کارگاه‌ها و همایش‌ها

نکاتی درباره‌ی طراحی سؤالات کنکور

  • کارگاه عربی همایش چالوس
  • سؤالات بر اساس اهداف کتاب درسی و در حد آموخته‌های دانش‌آموزان طراحی شود.
  • کلمات و عبارت‌های درک مطلب از مطالب کتاب‌های درسی باشد و اگر لغتی خارج از کتاب درسی در درک مطلب استفاده شده است، ترجمه‌ی آن ذکر گردد.
  • سؤالات مفهومی مربوط به درک مطلب، در حد درک و فهم دانش‌آموزان و بدون ابهام باشد؛ به طوری که هر فردی برداشت مختلف نداشته باشد.
  • طراح سؤالات حتماً باید با دبیران مجرّب در آموزش و پرورش و دبیرخانه این درس هماهنگ باشد و مشاوره بگیرد.
  • از آنجا که در بارم بندی امتحانات سهم ترجمه، تعریب، واژه شناسی و درک و فهم بیشتر از قواعد است، در سؤالات کنکور نیز این تناسب باید رعایت شود.
  • سؤالات طراحی شده باید عاری از اشکالات علمی باشد.

شیوه‌ی تدریس درس عربی

در تدریس درس عربی به شیوه‌ها‌ی جدید، معلم می‌تواند به کمک دانش‌آموزان تدریس کند. یکی از این شیوه‌ها به این صورت است که معلم متنی عربی را در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌دهد و به آن‌ها فرصت می‌دهد تا متن مورد نظر را ارائه دهند؛ به این طریق دانش‌آموزان با لغات بسیاری آشنا شده و در ترجمه‌ی متون روان‌تر خواهند بود.

این راهکار روش تدریس تطبیقی نام دارد و به این دلیل استفاده می‌شود که بتوانیم ذهن را به سوی شرطی سازی هدایت کنیم.

روش دوم تدریس، واژه شناسی و ریشه یابی است.

این روش بسیار اهمیت دارد.

یکی از پیشنهاد‌هایی که در تالیف کتاب جدید عنوان شده است این است که هر درسی سریعا معجم داشته باشد و بعد به قواعد بپردازد.

این اتفاق در کتاب‌های چاپ جدید افتاد و بلافاصله پس از هر متن، معجم وجود دارد.

در ترجمه‌ی متن ابتدا باید فعل‌ها، لغات آبی رنگ و در نهایت جمله‌ها را با توجه به نکات ترجمه، ترجمه کرد.

روش تدریس هر درس به دو بخش تدریس و ارزشیابی تقسیم می‌شود.

بخش تدریس در کارگاه عربی

کارگاه عربی همایش چالوس

 بخش اول: قرائت و روان‌خوانی متن و المعجم و ترجمه با استفاده از روش فعال تدریس و همیاری که به شرح ذیل می‌باشد:

  • روخوانی المعجم توسط معلم و تکرار آن توسط یکی از دانش‌آموزان و باز خوانی توسط همه دانش‌آموزان
  • بررسی کل واژه‌های المعجم
  • قرائت متن به عربی و توجه دادن دانش‌آموزان به بررسی سوالاتی از قبیل استخراج نوع فعل‌ها و موارد خوانده شده درباره‌ی آن در هر پاراگراف و خواسته شود یکی از شاگردان بخواند و موارد استخراج شده را بیان کند و نمره‌ای جهت نمره‌ی کلاسی برای او منظور گردد.
  • در صورت فرصت مقتضی از دانش‌آموزان علاقه‌مند ترجمه خواسته شود.

بخش دوم: قواعد و حل تمارین آموزشی در بخش «اختبر نفسک»

در ابتدا توجه دانش‌آموزان را به عبارت ابتدای بخش «اعلموا»  در هر درس جلب نماییم و آن‌ها را به نکته جدیدی که مورد نظر ماست با طرح سوالی متوجه کنیم؛

مثلا در بخش اسلوب مستثنی بپرسیم چه چیز جدیدی در جمله “کل شئِ هالک إلّا وجهه” دیده می‌شود و از این راه شروع به شرح درس نماییم.

بعد از پایان قواعد، چند مثال در مورد قواعد روی تخته نوشته شود یا اگر از سیستم الکترونیکی مانند تخته هوشمند در دسترس باشد از دانش‌آموزان خواسته شود نکته‌های مورد نظر را در جمله بیابند و ترجمه‌ی صحیح آن را با توجه به قاعده درس بیان کنند.

یک نمونه سوال تستی یا سوالی که در کنکور از مبحث مورد نظر از قبل آماده کرده‌ایم را در اختیار دانش‌آموز قرار دهیم. از متن درس قواعد بحث استخراج گردد و ترجمه صحیح آن را گوشزد نماییم.

بخش ارزشیابی

کارگاه عربی همایش چالوس

بخش اول: حل تمارین توسط دانش‌آموز و پرسش از تک‌تک آن‌ها و لحاظ کردن نمره‌ی تدریجی. در بخش حل تمارین بهتر است تمام نکات صرفی و نحوی و ترجمه‌ی عبارات بیان شود.

بخش دوم: پرسش شفاهی یا کتبی که می‌توان به صورت تستی و تشریحی انجام داد. البته بهتر است قبل از آزمون تستی حتما ده تا بیست تا از نمونه سوالات تستی در کلاس بررسی شود.

طبقه بندی سوالات مشکل‌دار در کنکور

  • سوالات قابل دسترسی: با تمرین در کلاس قابل دسترسی است. مانند: تعریب و ضبط کلمات ، لازم و متعدی و… .
  • سوالات دور از دسترس: با افزودن چاشنی به قواعد موجود قابل حل است. مانند: قواعد جمع غیر عاقل، مطابقت صفت و موصوف، مجرد و مزید و … .
  • سوالات خارج از کتاب مانند: فاء شرط برای فعل طلبی و … .
  • سوالات سلیقه‌ای مانند: تعمیم معنای “است” برای “کان” در موارد دیگر: کان الربیع مخضراً
  • سوالات غلط و نادرست در ترجمه و قواعد

منظور از سوالات قابل پیشگیری سوالاتی است که در کنکور فراتر از کتاب درسی طراحی می‌شود و مطرح کردن آن در آزمون‌های نیم سال اول و پایانی ممنوع است.

اما از آنجا که دانش‌آموز با تکنیک‌های آن آشناست، معلم می‌تواند برای توفیق بهتر و بیشتر دانش‌آموزان در کنکور مورد توجه قرار دهد.

تعریب

همانطور که می‌دانیم تعریب به صورت سوال چهار گزینه‌ای عکس سوال ترجمه یا « ترجمه معکوس » است و دانش‌آموز می‌تواند با همان مهارت‌هایی که ترجمه را پاسخ می‌دهد با دقت بیشتر در تعریب نیز پاسخ دهد. مانند: 

  • بررسی فعل‌ها از جهت زمان، معلوم و مجهول، لازم و متعدی و … .
  • بررسی جمع‌های مکسر، معرفه و نکره، معنای مشتقات و … .
  • بررسی معنای حروف و … .

 اما اگر سوال تعریب به صورت تشریحی باشد، کاملا نادرست و خارج از اهداف آموزشی محسوب خواهد شد.

ضبط کلمات

کارگاه عربی همایش چالوس

 در این خصوص حرکات موجود در کلمه به دو قسمت تقسیم می شود:

  • علم نحو: حرکت آخر کلمات که اغلی علامت اعراب کلمه است و مختص رشته علوم انسانی است.
  • علم صرف: حرکات ابتداء و میانه کلمه که در حوزه علم صرف است. مانند: وزن فعل های مزید، فعل ماضی و مضارع مجهول، وزن مصادر مزید، وزن های اسم فاعل و مفعول مجرد و مزید و اسم مبالغه و اسم تفضیل و اسم مکان، وزن جمع‌های مکسر معروف که در کتاب آمده است. مانند: مفاعل، أفاعل و در نهایت حرکت حروف جاره و حروف مشبهه بالفعل و … .

در این خصوص نیز باید گفت طرح این سوال خارج از اهداف است؛ اما با توجه به آشنایی دانش‌آموزان با این نکات و طرح سوال در کنکور، دبیر می‌تواند دانش‌آموز را با مهارت پاسخگویی به سوالات آشنا کند.

فایل صوتی کارگاه

عباسعلی پورعلیزاده/ چالوس

کارگاه علوم و فنون ادبی

کارگاه علوم و فنون ادبی با تدریس دکتر عباسعلی پورعلیزاده ، دبیر برجستۀ ادبیات به‌ویژه عروض سماعی برگزار شد.

وی مدرس کارگاه عروض سماعی مرکز ترویج علوم انسانی در تبریز و چالوس بوده است.

مدرس عربی و ادبیات فارسی کنکور، دانشگاه و دبیرستان‌های شاهد ، مدنی ، سلام، مطهری ، دکتر حسابی ، دانش نمونه مردمی، جلال آل احمد و… در تهران

مترجم، مؤلف کتاب قلم چی «اگر من یک طراح بودم»

مدرس رتبه اول کنکور رشته انسانی

دکتر عباسعلی پورعلیزاده دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد ادبیات فارسی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

دانش آموخته مقطع دکتری آموزش زبان فرانسه در آموزشگاه سوربن پاریس و دانشگاه تهران

اعزامی نفر اول دبیران خارج از کشور

طراح آزمون های آزمایشی قلم چی

مدرس ضمن خدمت دبیران و آموزشگاه های قلم چی، هشترودی و…

نویسندۀ کتاب «راهنمای ادبیات فارسی (۱ و ۲)» و «فارسی و نگارش آسان دهم (دوره دوم متوسطه) (رشته فنی حرفه‌ای)»

شرح‌حال دکتر عباسعلی پورعلیزاده

اینجانب عباسعلی پورعلیزاده ، در سال ۱۳۴۵ در یک خانوادۀ  مذهبی در روستای افراتخت از توابع شهرستان محمودآباد چشم به جهان گشودم

دورۀ ابتدایی را در مدارس شهرآمل ، روستای افراتخت ، اسکنده ، رودبار

دورۀ راهنمایی را در روستای عبداالله آباد و رودبار

دورۀ  متوسطه را در دبیرستان شهید رجایی در رشته انسانی ( فرهنگ و ادب )  شهرستان آمل پشت سر گذاشتم.

در سال ۱۳۶۳ در مرکز تربیت معلم نوشهر و دانشگاه سراسری تهران و چند شهر دیگر در رشتۀ زبان و ادبیات فارسی، عربی و زبان های خارجی قبول شدم که پس از گذراندن دو سال تربیت معلم، برای دفاع از حریم کشورمان ایران به جبهه نبرد حق علیه باطل اعزام شدم.

سپس به عنوان معلم ادبیات فارسی و عربی در مدارس راهنمایی روستای زرداب ، ملاکلاه ، بائوده از توابع محمودآباد و روستای حاجی کلاه و رئیس آباد از توابع آمل به تدریس پرداختم.

دکتر عباسعلی پورعلیزاده پس از تحصیلات تکمیلی

همچنین سه سال مدیر مدرسه راهنمایی عبداللهآباد بودم.

تا اینکه که پس از اخذ مدرک کارشناسی در رشتۀ زبان و ادبیات فارسی به مقطع متوسطه راه یافتم.

و در دبیرستانهای شهید رجایی، امام خمینی، هنرستان فتی چهل شهید و شهید بهشتی شهرستان آمل  به تدریس ادبیات فارسی و عربی اشتغال داشتم.

در سال ۱۳۷۲ در مقطع کارشناسی ارشد در رشتۀ زبان و ادبیات فارسی با رتبه ۱۱ در تهران قبول شدم و از محضر استادان زبان و ادبیات فارسی از جمله آقایان : دکتر مظاهر مصفّا، دکتر اسماعیل حاکمی والا، دکتر احمدی گیوی، دکتر حسن انوری، دکتر علیمحمد سجادی، دکتر جعفر شعار، دکتر شیخ الاسلامی، دکتر تجلیل و … بهرۀ وافی و کافی بردم.

همزمان تحصیل در تهران در حوزۀ علمیۀ قم از محضر علما و روحانیون هم کسب فیض می کردم.

پس از اتمام دورۀ فوق لیسانس، در دبیرستان های شاهد، دانش نمونه، سلام و پیش دانشگاهی مناطق ۱۶ ، ۳ و ۱  شهر تهران  به تدریس اشتغال داشتم.

در سال ۱۳۸۷ در آزمون اعزام به خارج قبول شدم و مدت سه سال در کشور فرانسه در مجتمع علمی سعدی پاریس به تدریس پرداختم .

همچنین در این مدت در زمینۀ علمی، فرهنگی و مذهبی با سفارت ایران و خانۀ فرهنگ  فعالیت مستمر داشتم.

سرانجام پس از اتمام مأموریت در سال ۱۳۹۰ به کشور عزیزم، ایران  برگشتم.

در سال ۱۳۹۲ در مقطع دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران مرکز پذیرفته شدم و از فیوضات استادانی فاضل و ادیب از جمله ، دکتر حاتمی، دکتر فرزاد، دکتر حمیدیان، دکتر موسوی و … تلمذ کردم.

سوابق علمی

  • دانش آموخته دکترای رشته زبان و ادبیات فارسی
  • دانش آموخته رشته زبان و ادبیات فرانسه دانشگاه تهران
  • دانش آموخته زبان فرانسه دانشگاه سوربن فرانسه
  • دانش آموخته زبان و ادبیات عرب حوزه و دانشگاه
  • نویسنده کتاب ، مقاله و سی دی علمی آموزشی

سوابق اجرایی

  • مدیریت مراکز علمی – آموزشی آموزش و پرورش به مدت ۳ سال
  • مدیریت مرکز آموزش زبان فارسی به ایرانیان خارج از کشوروغیر فارسی زبانان
  • نامزد نمایندگی دوره هشتم مجلس شورای اسلامی شهر تهران
  • فعالیت فرهنگی و آموزشی در سازمان آموزش و پرورش به مدت ۳۳ سال
  • مجری برنامه های فرهنگی ، علمی و مذهبی در خانه فرهنگ ایران در پاریس
  • فعالیت در زمینه بررسی طرح و لایحه و مصوبات مجلس در بنیاد تاریخ
  • اجرای امور فرهنگی و آموزش قرآن کریم به رزمندگان اسلام در جبهه‌ها
  • همکاری با صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در اروپا در زمینه حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی
  • دبیر کمیسیون زبان و عضو هیئت داوری کنفرانس های علمی مدارس شاهد
  • فعالیت در زمینه معرفی اهل بیت و مذهب شیعه به دانشجویان خارجی در فرانسه
  • مدیر عتبات و عالیات و معاون حج عمره سازمان حج و زیارت
  • مربی آیین نگارش سازمان آموزش فنی و حرفه ای شهر تهران
  • مدرس نمونه آموزش پرورش وعضو فعال بسیج فرهنگیان
  • عضو فعال انجمن ادبی نقد اشعار آیینی آموزشگاه ولایت
  • فعالیت مذهبی فرهنگی ( سخنرانی ، مداحی ) در مساجد ، هیئات و مدارس
  • مدرس موسسۀ علمی رزمندگان، قلم چی، علوی، هشترودی و طراح آزمون های آزمایشی
  • مدرس رتبه اول کنکور سراسری رشته علوم انسانی سال ۹۴،
  • مدرس کارگاه علوم و فنون ادبی ضمن خدمت فرهنگیان منطقه یک تهران

 

 

فایل صوتی کارگاه

فتحعلی معافی ، رئیس ادارۀ مشاوره و امور تربیتی استان مازندران

کارگاه مدیران

مدیران چالوس در نشستی به همت مرکز ترویج علوم انسانی با همکاری معاونت آموزش ادارۀ آموزش و پرورش شهرستان چالوس گرد هم آمدند.

فتحعلی معافی، رئیس ادارۀ مشاوره و امور تربیتی استان مازندران در این نشست به بیان نکاتی پرداخت که در ادامه می‌خوانیم؛

جایگاه رشته‌ی علوم انسانی

کارگاه مدیران چالوس

در کشور ما از نظر جایگاهی رشته‌ی علوم انسانی در جایگاه مناسبی قرار ندارد. قضاوت‌های متفاوتی که بخش‌های مختلف جامعه راجع به این رشته دارند و گاهی بخش قابل توجهی از فرهنگیان نیز مبتلا به این مسئله می‌شوند نیازمند این است که جایگاه این رشته را به معنای واقعی درک کنیم.

برای عملی شدن این کار ابتدا باید باورهای قدیمی فرهنگیان و سپس دانش‌آموزان را اصلاح کنیم.

نیازمند این هستیم که دبیران و همکاران ما در مقاطع پایین‌تر دیدگاه درستی به این رشته داشته باشند؛ به طوری که اگر این اتفاق نیفتد بسیاری از برنامه‌های ما دچار مشکل خواهد شد.

حفظی یا تحلیلی

از موضوعات دیگر در رابطه با علوم انسانی می‌توان به این اشاره کرد که در عقیده‌ی بسیاری از افراد رشته‌ی علوم انسانی رشته‌ای حفظی و آسان می‌باشد اما در حقیقت در این رشته نیازمند به افرادی تحلیل‌گر با فهم درستی از مطالب هستیم.

برای مثال در درس ادبیات بخش مهمی از آموزش، آموزش‌های مفهومی است.

در رشته‌ای مانند تجربی نیز آموزش محفوظاتی نیز وجود دارد و این به معنای کاملا محفوظاتی بودنِ رشته نیست؛ بلکه باید فهم درستی از موضوعات را داشته باشیم.

ما باید در بدو ورود به باورهای خودمان و و مجموعه‌ی خودمان بازنگری و تامل بیشتری روی این موضوع داشته باشیم

اغلب دانش‌آموزان خوب به رشته‌ی تجربی گرایش پیدا کردند که این گرایش‌ها خیلی مبتنی بر توانمندی‌ها و استعدادهای درونی نیستند.

دلایل ورود به این رشته

۳ گروه از دانش‌آموزان وارد رشته‌ی علوم انسانی می‌شوند:

دانش‌آموزانی که علاقه‌مند به رشته‌ی انسانی هستند که بخشی از آن‌ها علاوه بر علاقه دارای استعداد نیز هستند به طوری که می‌توانند زمینه‌های رشد را فراهم کنند.

دانش‌آموزان دیگری نیز هستند که بجز رشته‌ی علوم انسانی جای دیگری برای خود پیدا نمی‌کنند که تعداد این دسته‌ از دانش‌آموزان در حال کاهش است.

گروه دوم دانش‌آموزانی هستند که پس از تکمیل شدن ظرفیت کلاس تجربی به ناچار به کلاس انسانی رفتند و حاضر نبودند به کلاس ریاضی روند.

گروه سوم نیز دانش‌آموزانی هستند که برای اینکه از رشته‌های فنی حرفه‌ای و کار و دانش دوری کنند به علوم انسانی روی می‌آورند.

ما باید تمام تلاش خود را کنیم تا دانش‌آموزانی که از هر کدام از این ۳ گروه بالا وارد این رشته می‌شوند به آن علاقه‌مند شوند و عشق بورزند.

خیانت در قالب درس

فتحعلی معافی در کارگاه مدیران چالوس

 اگر دانش‌آموزی را به اجبار وارد رشته‌ای که به آن علاقه ندارد کنیم در حقیقت به او خیانت کرده‌ایم؛ زیرا به دلیل نبود علاقه، تلاش و توانایی‌های او بروز نمی‌کند.

در استان مازندران نزدیک به ۴۲ درصد از دانش‌آموزان وارد رشته‌ی فنی حرفه‌ای و کار و دانش می‌شوند؛

در عموم کشورهای اروپایی حداکثر ۲۰ درصد از دانش‌آموزان دارای تحصیلات دانشگاهی و تحصیلات تکمیلی می‌شوند. بقیه‌ی دانش‌آموزان وارد رشته‌های فنی مهارتی شده و سپس وارد بازار کار می‌شوند.

اکنون در کشور ما نیز بعضی از دانش‌آموزان رشته‌ی تجربی که پزشک عمومی شدند نیز در حیطه‌ی رشته‌ی خود فعالیت نمی‌کنند.

مهارت غلط تا مسیر غلط

 در حقیقت دانش‌آموزان ما شیوه‌ها، روش‌ها و مهارت‌های یادگیری یا مطالعه را بلد نیستند؛ بنابراین بسیاری از دانش‌آموزان به دلیل روش‌های غلط، نتایج نامطلوبی به دست می‌آورند و در رابطه با توانمندی‌ها و استعدادهای خود دچار استنباط غلط و اشتباه می‌شوند و بر مبنای این مفروضات غلط، مسیر اشتباهی را طی می‌کنند.

چگونه مسلط شویم

کارگاه مدیران چالوس

 اگر دانش‌آموزی بخواهد بر یک مطلب تسلط پیدا کند در مرحله‌ی اول یادگیری که معمولا در کلاس‌های درس اتفاق می‌افتد ۱ساعت مطالعه یا آموزش صورت می‌گیرد.

یادگیری دو بخش دارد: بخش اول مطالبی است که دانش‌آموز آن‌ها را یاد گرفته و به خاطر سپرده است و بخش دوم مطالبی است که دانش‌آموز آن‌ها را یاد گرفته اما در جلسه‌ی امتحان آن‌ها را فراموش می‌کند.

طبق تحقیقات انجام شده اگر یادگیری تنها سر کلاس درس اتفاق بیفتد و یادآوری و تکرار وجود نداشته باشد دانش‌آموز تنها ۲۰ درصد مطالب را به یاد خواهد آورد؛ اما اگر دانش‌آموز پس از ۲۴ ساعت از یادگیری مطالب آن‌ها را فقط در ۱۵ الی ۲۰ دقیقه مرور کند، می‌تواند ۶۰ درصد مطالب را به یاد آورد. اگر پس از گذشت ۱ هفته تا ۱۰ روز بعد دوباره مطالب را مرور کند و گام سوم یادگیری را انجام دهد، میزان فراموشی به حداکثر ۲۰ درصد می‌رسد.

درماندگی آموخته شده

 درماندگی آموخته شده اگر اتفاق بیفتد تبعات بسیار سنگینی دارد.

درماندگی آموخته شده به این معناست که اگر یک موجود زنده حرکتی بکند و کاری انجام دهد و به نتایج مطلوب نرسد، این گونه قضاوت خواهد شد که رفتار و اقدامات آن موجود در نتیجه هیچ تاثیری ندارد.

اگر دانش‌آموزی به درماندگی آموخته شده برسد احساس می‌کند توانایی ندارد و انسان کند ذهنی است و این قضاوت‌ها تمام راه‌های موجود را می‌بندد.

برای مثال در یک آزمون استخدامی بسیاری از افراد شرکت نمی‌کنند زیرا فکر می‌کنند که شرکت کردن در این آزمون‌ها هیچ فایده‌ای ندارد و اقدام مثبتی که می‌توانست زندگی‌اش را تغییر دهد انجام نمی‌دهد.

دانش‌آموزانی وجود دارند که در بعضی از درس‌ها مانند ریاضی و زبان به این فهم رسیده اند که در این دروس انسان‌های ناتوانی هستند.

برای رهایی از این درماندگی معلم می‌تواند این مفهومی که طی چند سال شکل گرفته است را بهبود بخشد. اگر این اتفاق بیفتد دانش‌آموز به توانایی‌ها و استعدادهای خود پی می‌برد و فرد توانمندی می‌شود.

تلاش مدیران در آموزش

 مدیران به نوعی در دو بخش می‌توانند به دانش‌آموزان کمک کنند تا سطح آموزشی‌شان را ارتقا دهند:

بخش اول انگیزشی و بخش دوم آموزش‌هاست. در بخش انگیزشی ما باید به این موضوع دقت داشته باشیم که هر رفتاری نیاز به انگیزه دارد. انگیزه اساسا امری درونی است به طوری که انگیزه‌ی بیرونی نداریم.

زمانی که دانش‌آموزی از درس خواندن لذت ببرد به انگیزه‌ی درونی رسیده است. ما باید انگیزه‌ها و مشوق‌ها و محرک‌هایی را در مدرسه فراهم کنیم که دانش‌آموز به علوم انسانی گرایش پیدا کند تا در تحصیل احساس رضایت داشته باشد، احساس خوبی از کلاس درس داشته باشد و به نوعی احساس کند که از درس خواندن و در کلاس بودن لذت می‌برد.

اگر این اتفاق رقم نخورد و این انگیزه شکل نگیرد دانش‌آموز دچار مشکل می‌شود و هر کاری که دبیران و مدیران بخواهند انجام دهند بی نتیجه خواهد بود.

چند راهکار

کارهایی که ما به عنوان رهبر آموزشی مدرسه باید انجام دهیم تا این اتفاقات رقم بخورد:

بخش اول این است که ارتباطاتی که با کارکنان و دانش‌آموزان داریم، ارتباط عاطفی قوی‌تری باشد. روابط انسانی در سیستم‌های آموزشی حتما باید پر‌رنگ‌تر از مقررات و آئین‌نامه‌ها باشد.

دانش‌آموز باید به دنبال پیشرفت‌هایی که دارد پاداش دریافت کند.

پاداش الزاما مادی نیست به خصوص دانش‌آموزان دبیرستانی به دنبال پاداش‌های مادی نیستند؛ بلکه بیشتر پاداش‌های اجتماعی آن‌ها را قانع می‌کند.

این موضوع را نباید از نظر دور بداریم که تشویق برترها خود شاید نتیجه‌ی معکوس بدهد.

اگر دانش‌آموزی با گذشته‌ی خودش رقابت کند ما باید به این رقابت احترام بگذاریم و آن را نادیده نگیریم.

تجربیات موفقی که دبیران کسب کرده‌اند، برای دانش‌آموزان در امر یادگیری بسیار مفید و مشوق است.

دبیران باید نیازهای دانش‌اموزان را بشناسند و در کلاس درس به آن‌ها پاسخ دهند.

اگر به این موضوع نپردازیم آموزش ما مفید نخواهد بود؛ اما اگر این اتفاق بیفتد دانش‌آموز احساس رضایت می‌کند، چون معلم را دوست دارد بیشتر درس می‌خواند، چون این درس را بیشتر می‌خواند نتایج بهتری نیز کسب می‌کند و چون نتایج بهتری کسب می‌کند دلبستگی‌اش به این رشته نیز بیشتر می‌شود.

این مراحل باعث می‌شود دانش‌آموز مفهوم تحصیلی مثبتی را در رابطه با خود کشف کند.

این مفهوم را دبیران و مدیران می‌توانند در دانش‌آموز ایجاد کنند.

بخشی از شیوه‌های آموزشی ما باعث می‌شود رغبت دانش‌آموز به درس، جذابیت و فضای شاد کلاس درس  بیشتر شود.

معلم نیز باید خودش و درسش را دوست داشته باشد تا از این طریق بتواند به دانش‌آموزان انرژی مثبت بدهد و انگیزه‌ی آن‌ها را بیشتر کند.

از کارهای دیگری که می‌توان در این راستا انجام داد اردوهای علمی، گردش‌های علمی و… است.

وقتی به دانش‌آموزان تکلیف می‌دهیم بازخوردمان باید سریع باشد به گونه‌ای که اگر مهلت جایزه‌ی تشویقی را ۱ ماه آینده در نظر بگیریم هیچ تاثیری نخواهد داشت.

تشویق بلافاصله یا در فاصله‌ی زمانی اندک موثر است و حتی اگر فرصتی برای تهیه‌ی تشویق مادی وجود ندارد باید در همان لحظه به صورت کلامی و عاطفی آن را در کلاس مطرح کرد.

دانش‌آموزان باید در فعالیت‌های کلاسی و مدرسه‌ای شرکت کنند. ارتباطی که مدرسه با اولیا دارد قطعا کارساز است به طوری که مدارسی که با اولیا بیشتر ارتباط دارند نتایج بهتری از دانش‌آموزان کسب می‌کنند.

مدارس خاص یا دولتی

کارگاه مدیران چالوس

 در صورتی که ۶۰ درصد از دانش‌آموزان با نمره‌های بالا را وارد مدرسه‌های خاص می‌کنیم طبیعتا بقیه‌ی مدارس جزو مدارس دشوار و سخت به شمار می‌روند و معلمان در آن کلاس‌ها به دلیل کنترل کردن کلاس، یادگیری دانش‌آموزان و گم شدن دانش‌آموزان خوب در دل بقیه‌ی دانش‌آموزان موذب می‌باشند.

خستگی معلمان معمولا از روی درس دادن نیست بلکه به دلیل بی‌نظمی‌ها و نامتقارن بودن کلاس است.

ما باید تلاش کنیم دبیران علاقه‌مند و توانمند را برای مدارس انتخاب کنیم. دانش‌آموزان را در فرایندهای یاددهی و یادگیری مشارکت دهیم؛ به این صورت که تمام دانش‌آموزان بسته به توانایی‌شان در این فرایندها شرکت کنند.

معلمانی که از روش‌های فعال آموزشی بیشتر استفاده می‌کنند بیشتر می‌توانند شور و شوق را در دانش‌آموزان ایجاد کنند و به این طریق آن‌ها در کلاس درس فعال‌تر می‌شوند.

معلمانی که طرح درس دارند را تشویق کنید و برای سایر آن‌ها شوق انجام این کار را ایجاد کنید.

اگر معلمان ابتکاری دارند باید به آن‌ها فرصت ارائه‌ی ابتکارشان داده شود تا از تجربیاتشان استفاده کنیم. ما به عنوان مدیر نیز باید الگوی خوبی در نظم و انضباط و اخلاق باشیم؛ چون دانش‌آموزان از اینکه مدیری منظم و مرتب از نظر ظاهری و اخلاقی داشته باشند، مدرسه را بیشتر دوست خواهند داشت.

از تجربیات موفق همکاران بیشتر استفاده کنیم.

برای اینکار جلسات مدیران می‌تواند تا مقدار زیادی به ما کمک کند.

کلاس‌های جبرانی که مورد نیاز دانش‌آموزان است را داخل مدرسه برگزار کنیم تا دانش‌آموزان بیشتر وقت خود را در مدرسه و محیطی علمی قرار بگیرند.

یادگیری معنی‌دار

 کاربرد روش‌های یادگیری معنی‌دار در رشته‌ی علوم انسانی کاربرد فراوانی دارد؛ به این معنا که مطالب جدیدی که معلم آموزش می‌دهد با مطالب و تجربیات گذشته‌ی دانش‌آموز ارتباط داشته باشد.

فایل صوتی کارگاه

دانش‌افزایی دبیران رشتۀ علوم انسانی

همایش «دانش‌افزایی دبیران رشتۀ علوم انسانی شهرستان چالوس» از مجموعه همایش‌های «ارتقای سطح علمی دبیران رشتۀ علوم انسانی کشور»، به همت «مرکز ترویج علوم انسانی» با همکاری ادارۀ تکنولوژی و گروه‌های آموزشی استان مازندران پنج‌شنبه، ۱۷ بهمن ساعت ۷:۳۰ صبح الی ۱۱:۳۰ در شهرستان چالوس برگزار می‌شود.

همایش «دانش‌افزایی دبیران رشتۀ علوم انسانی شهرستان چالوس» در ۷ کارگاه تخصصی دنبال خواهد شد:

دکتر شیدالله رستخیز مدرس دین و زندگی

منصور قاسم‌زاده مدرس ریاضی و آمار

دکتر سیداحمد کسائیان مدرس زبان انگلیسی

دکتر فاطمه لطفی گودرزی مدرس عربی

دکتر عباسعلی پورعلیزاده مدرس ادبیات

وحید تمنا مدرس ریاضی و آمار دانش‌آموزی

فتح‌علی معافی مدرس کارگاه مدیران

امید است این گونه همایش های تخصصی و کارگاه های آموزشی به عنوان عامل تقویت کننده سبب شود تا علوم انسانی درمسیر رشد و توسعه واقعی قرارگیرد.

محل برگزاری همایش:

استان مازندران- شهرستان چالوس- خیابان ۱۷ شهریور- دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس

در تعامل با مسئولین آموزش و پرورش تهران و شهرستان توانستیم به این جمع‌بندی مهم برسیم که ارتقای «علوم‌انسانی» نیازمند توجه به ۴ حوزه مهم در آموزش و پرورش است. دبیران علوم‌انسانی، مدیران مدارس علوم‌انسانی، مشاور تحصیلی و دانش‌آموزان علوم‌انسانی.

لازم به ذکر است کارگاه‌های برگزار شده به صورت متن کامل و صوت در صفحه اختصاصی همایش چالوس قرار خواهد گرفت.

چگونه برای کنکور دروس عمومی را بخوانیم؟

دروس عمومی شامل: ادبیات، عربی، زبان انگلیسی و دین و زندگی است در این متن شما با شیوه درست خواندن دروس عمومی آشنا خواهید شد.

چطور ادبیات را بخوانیم هم لذت ببریم هم خوب تست بزنیم؟!

می‌توان مطالعه‌ی درس ادبیات فارسی کنکور را به ۴ بخش تقسیم کرد؛ واژگان و املا، دستور زبان فارسی، قرابت معنایی و تاریخ ادبیات. از تاریخ ادبیات که حفظی‌ترین بخشِ مطالعه‌ است شروع می‌کنیم. بهترین روش برای حفظ کردنِ آنها، تکرار و مرور است. می‌توانید از جعبه‌های لایتنر برای حفظ کردن آنها به صورت منظم و برنامه ریزی شده استفاده کنید. اما معانیِ لغات و املای کلمات را حفظ نکنید بلکه آن‌ها را در جمله یاد بگیرید.

روشِ مطالعه حدس زدن است که دیگر نیازی به تکرارِ طوطی‌وار کلمات ندارید؛ اما باید در مطالعه‌ی آن پیوستگی داشته باشید به گونه‌ای که در برنامه‌ی هفتگی خود ۳ نوبت را برای لغات و املا قرار دهید و هرگز آن را دست‌کم نگیرید.

دستور زبان فارسی را نیز باید یاد بگیرید. قوانین و دستورات را به خوبی فرا بگیرید و در پاسخ دادن به سوالات آن‌ها را پیاده کنید. در رابطه با سوالاتِ قرابت معنایی نیز نیازی به معنا کردنِ کلمه به کلمه‌ی ابیات نیست بلکه تنها برداشتِ مفهوم کلی از ابیات کافی است.

در این قسمت می‌توانید مفهوم ابیات را در کنار آن‌ها بنویسید و طبق صورت سوال آن‌ها را با یکدیگر تطبیق دهید؛ به این شکل که هم‌مفهوم‌ها یا مفهوم‌های مخالف را جدا کنید.

در حالت کلی، اگر درس ادبیات فارسی را قلمرویی بخوانید نه به صورت درس به درس، نگاهِ متفاوت‌تری نسبت به آن خواهید داشت و با خیالِ راحت‌تری به سوالات آن پاسخ خواهید داد. اما حواستان باشد که ادبیات فارسی تنها درس ضریب ۴ برای تمام رشته‌ها است؛ پس آن را دست‌کم نگیرید.

دین و زندگی از فهمیدن تا کنکور

در مطالعه‌ی درس دین و زندگی کنکور علاوه بر توجه به نکات متن دروس باید به آیات و روایات آن نیز توجه ویژه‌ای داشته باشید. اگر مطالعه‌ی این درس را از تابستان شروع کرده‌اید بهتر است مطالعه‌ی خود را با خلاصه نویسی تکمیل کنید. حواستان باشد خلاصه نویسی را با رو نویسی از کتاب اشتباه نگیرید. در خلاصه نویسی تنها نکات مهم به صورت تیتر بندی، رسم نمودار و… مطرح می‌شود؛ زیرا تیتر‌ها و نمودار‌ها به شما کمک می‌کند تا مطالب را بهتر به خاطر بسپارید.

در حقیقت بر خلاف باور عموم این درس را نباید حفظ کنید، بلکه باید آن را یاد بگیرید و درک کنید؛ برای این‌کار می‌توانید از کتاب‌هایی با هدفِ “یادگیری” به جای “حفظ کردن” استفاده کنید. برای پاسخ به سوالات متنی می‌توانید از دو روش استفاده کنید: متن خوانی و ساختار ذهنی؛ در متن خوانی باید بتوانید علاوه‌بر تیتر کلی دروس، ریز‌تیتر‌هایی برای متن درس تعریف کنید و آن‌ها را به خاطر بسپارید.

در ساختار ذهنی نیز باید بتوانید ساختاری کلی و جزئی از مطالب درس را در ذهن خود حفظ کنید. مهم‌ترین و دشوار‌ترین قسمت درس دین و زندگی، آیات و روایات آن است. برای پاسخ به این تیپ سوالات می‌توانید از درسِ دیگری به نام زبان عربی استفاده کنید. با کمک این درس آیات را ترجمه کنید و از ترجمه‌ می‌توانید به مفهوم آنها برسید. این روش در سوالات قرابت مفهومی نیز کاربرد دارد.

روشی دیگری برای پاسخ به سوالات آیات نیز وجود دارد؛ به این صورت که در هر آیه‌ای واژه یا واژگانی را به عنوان کلید‌وازه در نظر بگیرید که با دیدنِ آنها اطلاعاتِ آن آیه را به یاد آورید. بهتر است تعداد کلیدواژه‌ها بیش از یک باشد.

واژه، ترجمه، قواعد، درک مطلب و متن اساس عربی کنکور

مطالب کتاب زبان عربی کنکور به ۴دسته تقسیم می‌شوند: واژه، ترجمه، قواعد، درک مطلب و متن. برای مطالعه‌ و به خاطر سپردن واژه‌ها، آن‌ها را در جملات و متن ترجمه می‌کنیم؛ پس برای به خاطر سپردن آن‌ها باید مرور و تکرار فراوانی داشته باشیم. قواعد با این‌که حجم کمی در کتاب درسی دارند اما بسیار مهم و کاربردی هستند.

یکی از کاربرد‌های قواعد در ترجمه کرد متون است؛ به این صورت که برای ترجمه کردن علاوه بر معانیِ واژگان به قواعد نیز نیاز داریم. پس به هر میزان که در معانی لغات و قواعد توانا باشیم، در ترجمه کردن متون نیز توانا خواهیم بود. به عبارت دیگر ترجمه تنها تکنیک نیست بلکه مهارت استفاده از قواعد و معانی است. سوالات درک مطلب و متن نیز وقت‌گیر‌ترین و شاید دشوارترین سوالات برای داوطلبان باشند. در این گونه سوالات تنها شناخت ظرف مکان، زمان، اعداد و همچنین لغات بسیار اهمیت دارد.

در پاسخ به این سوالات دانستن قواعد و تسلط بر حرکت گذاری و اعراب کلمات ضروری است. برای درک متون عربی باید متن را به طور کامل بخوانیم؛ حواستان باشد کامل خواندن با ترجمه کردن کلمه به کلمه متفاوت است. در پاسخ به این سوالات هرگز نباید تک‌تک کلمات را ترجمه کرد.

با وجود این‌که در شروع، این‌ کار بسیار زمان‌بر و خسته کننده خواهد بود اما پس از گذشت زمان و پیدا کردن مهارت در این کار می‌توان به راحتی هر متنی از درس عربی را خواند و به سوالات آن پاسخ داد. در متن کلماتی وجود دارند که معنای آن‌ها را نمی‌دانیم اما با توجه به متن و جملات قبل و بعد از آن می‌توان معنای آن کلمه را حدس زد.

پیوسته و منسجم زبان انگلیسی بخوانید

روش مطالعه‌ی زبان انگلیسیِ کنکور به صورت کوتاه‌مدت اما پیوسته و منسجم است؛ به این صورت که حتی با مطالعه‌ی شبانه نیم ساعت اما به طور پیوسته نتیجه‌ی مطلوب را در کنکور سراسری دریافت خواهید کرد. علاوه بر این، سال کنکور، سال امتحانِ نهایی نیز هست؛ پس علاوه بر آماده کردنِ خود برای سوالات تستی باید خود را برای سوالات تشریحی نیز آماده کنید.

سوالات تشریحی نه تنها برای امتحان نهایی بلکه برای درک عمیق و یادگیری بهتر دروس نیز موثر و مفید است؛ زیرا برای پاسخ دادن به سوالات تشریحی مغز تمام اطلاعات خود را زیر و رو می‌کند تا پاسخ را بیابد و این‌کار به بازگردانیِ اطلاعات کمک شایانی خواهد کرد.

یکی از روش‌های تست زنی، مهندسیِ معکوس است؛ به این صورت که ابتدا چند تست را انتخاب کرده و به آنها در مدت زمانی محدود پاسخ می‌دهیم ( به گونه‌ای از خود آزمون می‌گیریم )، سپس با استفاده از پاسخ‌نامه آزمون خود را تصحیح کرده و لغات یا گرامری که اشتباه پاسخ داده‌ایم را در دفترچه‌ای یادداشت نموده و به طور منظم آنها را مطالعه می‌کنیم.

پس از چند بار تکرار این روش علاوه بر کم شدنِ اشتباهات و غلط‌هایمان، اشتباهاتِ گذشته را نیز دوباره مرتکب نمی‌شویم. در درس زبان انگلیسی مهم‌ترین شیوه برای یادگیری تکرار و تمرین است؛ پس از آن غافل نشوید. برای مرور و تکرار مباحث زبان می‌توان از جعبه‌های لایتنر استفاده کرد. این جعبه‌ها به ما کمک می‌کنند تا زمان دقیق مرور مطالب را به یاد داشته باشیم، در افزایشِ حجم مطالب دچار سردرگمی نشویم و با تکرار منظمِ آنها به صورت روزانه، هفتگی و ماهانه به خوبی آنها را به خاطر بسپاریم.

شیدالله رستخیز شورکائی

دکتر شیدالله رستخیز

دکتر شیدالله رستخیز شورکائی ، متولد دِه  شورکا در استان مازندران است.

وی دارای مدرک تحصیلی لیسانس دبیری الهیات

فوق لیسانس فقه و مبانی حقوق اسلامی از دانشکده الهیات مشهد

دکتری در رشته قرآن و معارف اسلامی از دانشگاه پیام نور تهران

از سال ۱۳۶۶ تدریس دروس معارف اسلامی را در دبیرستان شروع کردم و تا سال ۱۳۹۶ که بازنشسته شدم به تدریس اشتغال داشتم.

درضمن ازسال ۱۳۷۴ بعد از دریافت مدرک فوق لیسانس در مراکزی مثل دانشگاه آزاد، تربیت معلم و مراکز ضمن خدمت فرهنگیان استان مازندران مشغول تدریس بودم. 

روند تدریس حتی بعد از بازنشستگی نیز ادامه دارد.

علاوه بر تدریس، کار نوشتن کتاب و مقاله در حوزه معارف اسلامی و اشتغال به امور فرهنگی از جمله کتابخانه و ترویج کتابخوانی دغدغه دایمی زندگی بنده است.

مدرس کارگاه دین و زندگی مرکز ترویج علوم انسانی در چالوس

فعالیت‌های دکتر شیدالله رستخیز

تفسیر حکمت تکرار «تمثیل دنیا» در قرآن/ محمدتقی رفعت نژاد رحمت الله عبدالله زاده شیدالله رستخیز شورکایی

مطالعات تفسیری سال چهارم تابستان ۱۳۹۲ شماره ۱۴
امام خمینی و مبارزه با تحجر/ شیدالله رستخیز شورکائی/ حضور تابستان ۱۳۸۸ شماره ۶۹

ترجمه و تحقیق بخشی از کتاب الخراج “قاضی ابویوسف ” به انضمام نظرات فقهی امامیه

استاد راهنما: کاظم مدیرشانه‌چی، دانشجو: شیدالله رستخیزشورکایی/ پایان نامه کارشناسی ارشد/ ۱۳۷۳-۱۳۷۴

تقدیر شده به عنوان مسئول نمونه کتابخانه مشارکتی مازندران در سال ۱۳۹۴/ در آیین تکریم مقام کتابداران و ترویج فرهنگ کتابخوانی در سطح کشوری

مؤسس کتابخانۀ شورکا